Awe Cemre

Haşhaş Yağı Rehberi Afyon'un küçük tohumu

Haşhaş yağı nedir sorusunun cevabı, bitkinin kendisiyle başlıyor. Haşhaşın kimliği, yağın lezzeti ve Anadolu kültüründeki yeri bu kılavuzda kısa notlarla anlatılıyor.

Bir bakışta

Haşhaş tohumları

Yağın elde edildiği kısım.

Hafif, fındıksı

Lezzetinin karakteri.

Serin ve karanlık

Kapağı kapalı, kendi şişesinde saklanır.

Bir şişede bir tarla

Bir tohumun, çekirdeğin ya da meyvenin yağı, bitkinin yeni filiz için ayırdığı yedektir; sıkım bu yağı ayırıp şişeye taşır. Aynı yağlar kuşaklardır sofralarda ve mutfak geleneklerinde yer alır.

1

Kimlik ve lezzet profili

Haşhaş yağı nedir, tadı nasıldır?

Haşhaş yağı, gelincikgiller ailesinden haşhaş bitkisinin tohumlarından sıkımla elde edilen, açık sarı bir sıvı yağdır. Lezzeti hafif, fındıksı ve yumuşaktır.

Kimlik kartı

HafifFındıksıYumuşakKavrulmuş

Botanik adı

Papaver somniferum L.

Ailesi

Papaveraceae (gelincikgiller)

Kullanılan kısım

Tohumlar

Elde etme

Sıkım

Görünüm

Açık sarı

Kıvam

Akışkan

Başlıca yağ asitleri

Oranlar çeşide, hasada ve yetiştiği bölgeye göre değişir. Bu yüzden burada başlıca yağ asitlerinin yalnızca adları verilir.

Linoleik asitOmega-6, çoklu doymamış
Oleik asitOmega-9, tekli doymamış
Palmitik asitDoymuş

Haşhaş yağında linoleik asit baskındır; yağ, tohumlardan elde edilir ve hafif bir dokuya sahiptir.

100 g'daki bileşim

  • Toplam yağ100 g
  • Enerji≈ 884 kcal
  • Doymuş yağ asitleri≈ 14 g
  • Tekli doymamış yağ asitleri≈ 20 g
  • Çoklu doymamış yağ asitleri≈ 62 g

Kaynak: USDA FoodData Central (SR Legacy). Değerler yuvarlanmıştır; çeşide, hasada ve üretim yöntemine göre değişebilir.

2

Sofralar ve kültür

Haşhaş yağı hangi sofralarda ve geleneklerde anılır?

Haşhaş Afyon ve Ege mutfağında ezmesi, çöreği ve böreğiyle bilinir.

Öne çıkan

Haşhaşlı çörek

Haşhaş ezmesiyle hazırlanan haşhaşlı çörek ve pideler Afyon ve çevresinin tanıdık fırın lezzetleridir.

Çiçek

Haşhaş tarlaları mayıs ve haziranda beyaz, pembe ve mor çiçeklerle açar.

Haşhaş ezmesi

Kavrulup ezilen tohumlardan hazırlanan haşhaş ezmesi, tahine benzer bir kıvama sahiptir.

Kahvaltı

Haşhaş ezmesi bazı yörelerde pekmez ya da balla karıştırılarak kahvaltıda tüketilir.

3

Lezzet ve koku arkadaşları

Haşhaş yağı hangi lezzetlerle uyum kurar?

Haşhaş yağının fındıksı lezzeti pekmez, bal, fırın ürünleri ve kuru meyvelerle uyum kurar. Buradaki uyum yalnızca lezzetlerin birbirini tamamlaması anlamındadır.

Pekmez

Tatlı

Kahvaltının tanıdık ikilisi.

Bal

Tatlı

Yumuşak ve sıcak bir eşlik.

Çörek

Hamur işi

Fırının klasik eşi.

Kuru meyve

Meyve

Tatlı ve tok bir denge.

Bu bölümdeki eşleşmeler yalnızca lezzet uyumunu anlatır; tarif ve ölçü verilmez, kullanım için ürün etiketi esas alınır.

4

Tazeliği korumak için

Haşhaş yağı nasıl saklanmalıdır?

  • Kapak her kullanımdan sonra hemen kapatılmalıdır.
  • Serin ve doğrudan güneş görmeyen bir yerde saklanmalıdır.
  • Yağ kendi koyu cam şişesinde tutulmalıdır.
  • Isı kaynaklarından uzak tutulmalıdır.
  • Açıldıktan sonra etiketteki süre içinde tüketilmesi önerilir.
5

Gönül rahatlığıyla kullanım

Haşhaş yağı tüketirken nelere dikkat edilmelidir?

  • Kullanım şekli ve miktarı için ürün etiketindeki talimat esas alınmalıdır.
  • Acılaşmış ya da kokusu değişmiş yağ tüketilmemelidir.
  • Hamilelik ve emzirme döneminde, çocuklarda ya da düzenli ilaç kullanımında takviye amaçlı tüketimden önce hekime danışılmalıdır.
  • Çocukların ulaşamayacağı yerde saklanmalıdır.

Küçük bir şişe, uzun bir mevsim

Haşhaş yağının fındıksı lezzeti, Afyon'un fırınlarından ve kahvaltı sofralarından gelen tanıdık bir tattır. Diğer yağların kılavuzları da blogda yer alıyor.

Kaynaklar

  1. Frank D. Gunstone (ed.). Vegetable Oils in Food Technology: Composition, Properties and Uses, 2. baskı. Wiley-Blackwell, 2011.
  2. Fereidoon Shahidi (ed.). Bailey's Industrial Oil and Fat Products, 7. baskı. Wiley, 2020.
  3. U.S. Department of Agriculture, Agricultural Research Service. FoodData Central, SR Legacy (haşhaş tohumu yağı kaydı).