Awe Cemre

Tatlı Badem Yağı Rehberi Kışın ilk çiçeğinin meyvesi

Tatlı badem yağı nedir sorusunun cevabı, bitkinin kendisiyle başlıyor. Bademin kimliği, yağın lezzeti ve Anadolu kültüründeki yeri bu kılavuzda kısa notlarla anlatılıyor.

Bir bakışta

Badem içi

Yağın elde edildiği kısım.

Yumuşak, hafif tatlı

Lezzetinin karakteri.

Serin ve karanlık

Kapağı kapalı, kendi şişesinde saklanır.

Bir şişede bir tarla

Bir tohumun, çekirdeğin ya da meyvenin yağı, bitkinin yeni filiz için ayırdığı yedektir; sıkım bu yağı ayırıp şişeye taşır. Aynı yağlar kuşaklardır sofralarda ve mutfak geleneklerinde yer alır.

1

Kimlik ve lezzet profili

Tatlı badem yağı nedir, tadı nasıldır?

Tatlı badem yağı, gülgiller ailesinden badem ağacının tatlı meyve içinden soğuk sıkımla elde edilen, açık sarı bir sıvı yağdır. Lezzeti yumuşak, hafif tatlı ve belli belirsiz bademlidir.

Kimlik kartı

YumuşakHafif tatlıBademliHafif

Botanik adı

Prunus dulcis (Mill.) D.A. Webb

Ailesi

Rosaceae (gülgiller)

Kullanılan kısım

Tatlı badem içi

Elde etme

Soğuk sıkım

Görünüm

Açık sarı

Kıvam

Akışkan, ince

Başlıca yağ asitleri

Oranlar çeşide, hasada ve yetiştiği bölgeye göre değişir. Bu yüzden burada başlıca yağ asitlerinin yalnızca adları verilir.

Oleik asitOmega-9, tekli doymamış
Linoleik asitOmega-6, çoklu doymamış
Palmitik asitDoymuş

Tatlı badem yağında tekli doymamış oleik asit baskındır; bu yüzden yumuşak ve dengeli bir lezzeti vardır.

100 g'daki bileşim

  • Toplam yağ100 g
  • Enerji≈ 884 kcal
  • Doymuş yağ asitleri≈ 8 g
  • Tekli doymamış yağ asitleri≈ 70 g
  • Çoklu doymamış yağ asitleri≈ 17 g

Kaynak: USDA FoodData Central (SR Legacy). Değerler yuvarlanmıştır; çeşide, hasada ve üretim yöntemine göre değişebilir.

2

Sofralar ve kültür

Tatlı badem yağı hangi sofralarda ve geleneklerde anılır?

Badem Anadolu mutfağında şerbetli tatlılardan bayram ikramlarına kadar geniş bir yer tutar.

Öne çıkan

Badem şekeri

Badem şekeri ve badem ezmesi Anadolu'da düğün, nişan ve bayram ikramlarının tanıdık bir parçasıdır.

Çiçek

Datça ve Ege kıyılarında badem ağaçları şubat ayında açan çiçekleriyle baharı müjdeler.

Çağla

Bademin yeşil, tüylü ham meyvesi "çağla" adıyla baharda tuzla yenir.

Tatlı

Badem içi kurabiyelerde, aşurede ve şerbetli tatlılarda tanıdık bir süsleme ve lezzettir.

3

Lezzet ve koku arkadaşları

Tatlı badem yağı hangi lezzetlerle uyum kurar?

Tatlı badem yağının yumuşak lezzeti kayısı, bal, yulaf ve vanilyalı hamur işleriyle uyum kurar. Buradaki uyum yalnızca lezzetlerin birbirini tamamlaması anlamındadır.

Kayısı

Meyve

Aynı aileden yumuşak bir ikili.

Bal

Tatlı

Hafif tatlılığa sıcak bir eşlik.

Yulaf

Tahıl

Sade ve doyurucu bir taban.

Vanilyalı hamur işi

Tatlı

Fırının tanıdık eşi.

Bu bölümdeki eşleşmeler yalnızca lezzet uyumunu anlatır; tarif ve ölçü verilmez, kullanım için ürün etiketi esas alınır.

4

Tazeliği korumak için

Tatlı badem yağı nasıl saklanmalıdır?

  • Kapak her kullanımdan sonra hemen kapatılmalıdır.
  • Serin ve doğrudan güneş görmeyen bir yerde saklanmalıdır.
  • Yağ kendi koyu cam şişesinde tutulmalıdır.
  • Isı kaynaklarından uzak tutulmalıdır.
  • Açıldıktan sonra etiketteki süre içinde tüketilmesi önerilir.
5

Gönül rahatlığıyla kullanım

Tatlı badem yağı tüketirken nelere dikkat edilmelidir?

  • Kullanım şekli ve miktarı için ürün etiketindeki talimat esas alınmalıdır.
  • Acılaşmış ya da kokusu değişmiş yağ tüketilmemelidir.
  • Kabuklu yemiş alerjisi olanlar tüketmemelidir.
  • Hamilelik ve emzirme döneminde, çocuklarda ya da düzenli ilaç kullanımında takviye amaçlı tüketimden önce hekime danışılmalıdır.
  • Çocukların ulaşamayacağı yerde saklanmalıdır.

Küçük bir şişe, uzun bir mevsim

Tatlı badem yağının yumuşak lezzeti, badem çiçeklerinden bayram ikramlarına uzanan tanıdık bir hikâyedir. Diğer yağların kılavuzları da blogda yer alıyor.

Kaynaklar

  1. Frank D. Gunstone (ed.). Vegetable Oils in Food Technology: Composition, Properties and Uses, 2. baskı. Wiley-Blackwell, 2011.
  2. Fereidoon Shahidi (ed.). Bailey's Industrial Oil and Fat Products, 7. baskı. Wiley, 2020.
  3. U.S. Department of Agriculture, Agricultural Research Service. FoodData Central, SR Legacy (badem yağı kaydı).
  4. Türk Patent ve Marka Kurumu. Coğrafi İşaretler Portalı: Datça Bademi.